Hoe werkt een keerklep?
Het werkingsprincipe verschilt per type, maar de kern is altijd hetzelfde: het afsluitelement reageert op het drukverschil tussen in- en uitlaat. Bij voldoende voorwaartse druk staat de klep open en is de weerstand minimaal. Zodra de druk gelijkloopt of omkeert, beweegt het element naar de gesloten positie — zonder tussenkomst van een operator of regelsysteem. Dit maakt keerkleppen betrouwbaar en vrijwel onderhoudsvrij in normale omstandigheden.
Waar plaatst u een keerklep?
Keerkleppen worden ingebouwd op posities waar terugstroming schade of gevaar oplevert:
- Direct achter pompen, om terugloop bij uitval te voorkomen en achterwaarts draaien van de pomp te vermijden
- In drinkwaterinstallaties, om syfonering en contaminatie van het net tegen te gaan
- In proceslijnen met meerdere bronnen of takken, om ongewenste retourstromen te blokkeren
- Bij meetapparatuur, om beschadiging door drukschommelingen te beperken
Correcte inbouw is cruciaal: let op de stromingsrichting (pijl op het ventiellichaam), voldoende rechte leidingsstukken voor en na de keerklep, en de juiste oriëntatie (horizontaal of verticaal) voor het gekozen type.
Welke types keerkleppen zijn er?
Er zijn meerdere uitvoeringen, elk met eigen eigenschappen voor doorstroming, drukverlies, reactietijd en mediumcompatibiliteit:
| Type |
Eigenschap |
Geschikt voor |
| Schotel- / disco-keerklep |
Compact, lage drukval |
Beperkte inbouwruimte, algemeen gebruik |
| Dubbelvleugel-keerklep |
Snelle sluiting, grote diameters |
Hoge stroomsnelheden, grote leidingen |
| Bal- / kogelkeerklep |
Vuiltolerant, robuust |
Water- en afvalwatersystemen |
| Tussenflens-keerklep |
Standaard koppeling DIN/ANSI |
Integratie in bestaande flensverbindingen |
| Nozzle-keerklep |
Veerondersteund, gecontroleerde sluiting |
Pompsystemen waar waterslag een risico is |
Materialen variëren van gietijzer en messing tot roestvaststaal en technische kunststoffen (PVC, PP, PVDF), afhankelijk van medium, druk en temperatuur.
Hoe kiest u de juiste keerklep?
De selectie hangt af van meerdere systeemparameters:
- Medium: corrosieve, vervuilde of hygiënische media stellen eisen aan materiaal en oppervlakteafwerking
- Druk en temperatuur: bepalen de drukklasse (PN) en materiaalkeuze
- Diameter en doorstroming: beïnvloeden de Kv-waarde en het type afsluitelement
- Sluitgedrag: bij snelle pompen of hoge drukken is een gecontroleerde sluiting (nozzle of demper) aan te bevelen om waterslag te beperken
- Inbouwpositie: niet elk type is geschikt voor verticale inbouw of omgekeerde montage
Twijfelt u over de keuze tussen een schotelkeerklep en een nozzle-uitvoering, of tussen kunststof en roestvaststaal? Ebora beoordeelt per toepassing welk type het meest geschikt is. Bekijk ook het assortiment terugslagkleppen voor een overzicht van beschikbare uitvoeringen.
Keerkleppen in drinkwater- en procesinstallaties
In drinkwaterinstallaties is een keerklep functioneel en vaak normatief verplicht. De keerklep voorkomt dat vervuild water terugstroomt in het drinkwaternet bij drukverlies of systeemstoringen — een risico dat ook bij correct werkende installaties kan optreden bij plotselinge vraagpieken of leidingwerkzaamheden.
In de procesindustrie worden keerkleppen ingezet om mediumstromen te scheiden, pompen te beschermen en procesintegriteit te bewaken. Toepassingen zijn onder meer:
- Water- en afvalwaterbehandeling: voorkomen van terugstroming en syfonering
- HVAC: beheersen van retourstromen in verwarmings- en koelcircuits
- Chemische processen: scheiden van incompatibele media
- Agrarische systemen en irrigatie: voorkomen van verontreiniging van de bron
In combinatie met magneetventielen of kogelkranen vormt de keerklep onderdeel van een compleet afsluit- en beveiligingssysteem.
Waterslag: oorzaak en beperking
Waterslag ontstaat wanneer de stroming in een leiding abrupt verandert — bijvoorbeeld doordat een pomp uitvalt of een afsluiter snel sluit. Die verandering genereert een drukgolf die veelvoudig hoger kan zijn dan de normale systeemdruk. Het gevolg: mechanische belasting, geluid en bij herhaling vermoeidheid van leidingen en appendages.
Een keerklep die te snel sluit kan zelf ook een drukpiek veroorzaken. Kies daarom bij pompsystemen met hoge stroomsnelheden of grote diameters een nozzle-keerklep met gecontroleerd sluitprofiel, eventueel aangevuld met een demper. Pompen met een frequentieomvormer bieden aanvullende mogelijkheden om het opstart- en stopgedrag te optimaliseren en waterslagrisico's verder te beperken. Voor aanvullende drukbeveiliging zijn veiligheidsventielen een aanvulling op de keerklep.
Hoe vaak moet een keerklep gecontroleerd worden?
De inspectiefrequentie hangt af van toepassing, medium en kritischheid:
- Drinkwater en kritische procesinstallaties: minimaal halfjaarlijks, visueel én functioneel
- Standaard toepassingen: jaarlijkse inspectie volstaat doorgaans
- Vervuilde of zwaar belaste omgevingen (afvalwater, riool): elk kwartaal, om blokkade of aanslag te voorkomen
Combineer bij inspectie altijd een visuele controle met een functionele test (terugstroomtest). Reinig of vervang het afsluitelement bij speling, kleven of zichtbare beschadiging.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een keerklep en een terugslagklep?
Keerklep en terugslagklep zijn twee benamingen voor hetzelfde product. "Keerklep" is gangbaar in België, "terugslagklep" wordt vaker gebruikt in Nederland. Beide termen verwijzen naar een ventiel dat terugstroming van media voorkomt.
Kan een keerklep lekken bij lage druk?
Ja, bij zeer lage systeemdruk sluit een keerklep mogelijk niet volledig af, met name bij typen die werken op zwaartekracht of mediumdruk zonder veer. Een veerbelaste uitvoering (nozzle of schotel met veer) biedt een betrouwbaardere afdichting bij wisselende of lage drukken.
Is een keerklep geschikt voor verticale inbouw?
Dat hangt af van het type. Schotelkeerkleppen zijn in veel gevallen ook verticaal inbouwbaar, mits de stroming omhoog gericht is. Bal- en kogelkeerkleppen op zwaartekracht werken uitsluitend in horizontale of verticale opwaartse stroming. Controleer altijd de montage-instructie van de fabrikant.
Welk materiaal kies ik voor een keerklep in drinkwater?
Voor drinkwatertoepassingen zijn roestvaststaal (AISI 316), messing (WRAS-gecertificeerd) en bepaalde kunststoffen (PVC, PP) geschikt. De materiaalkeuze hangt af van de drukklasse, het leidingdiameter en de geldende normen in uw installatie.
Keerklep nodig voor uw installatie?
Selecteer de juiste keerklep op basis van medium, druk, diameter en inbouwpositie, of neem contact op voor technisch advies en een offerte op maat.
